Agenda
<< Februari 2012 >> 
 zo  ma  di  wo  do  vr  za 
     1  2  3  4
  6  81011
131415161718
202425
272829   

Bezienswaardigheden in de Woudtse Kerk

In het voorportaal van de kerk treft men op de beide zijwanden twee borden aan met daarop de namen van de 47 predikanten die 't Woudt na de Reformatie hebben gediend. Het valt op dat deze hervormde gemeente veel jonge voorgangers heeft gehad, gezien de toevoeging proponent of kandidaat. Een opvallend predikant was Johannes Fenacolius (1601-1608), die een schitterend overzicht heeft nagelaten van wat er kort na 1600 in de pastorietuin groeide en bloeide. Jacobus Dissius heeft het langst in 't Woudt gestaan (1623-1662).

Als men de kerk binnen gaat, komt men direct onder de indruk van de gewaagde, maar fraaie kleurencombinatie van de banken, het doophek rond de preekstoel en het tongewelf. Door de grote spitsboogvensters, waarin de tracering verschilt, valt het licht aangenaam naar binnen. Inwendig doet het korte schip ruim en hoog aan; dit komt mede doordat het gewelf de ruimte zonder trekbalken overspant. De ribben of schenkels rusten op een muurstijltje met console. Onder de vensters geven sierlijke nissen reliëf aan de muren. De eikehouten preekstoel in het verlengde, de grote banken in de vier hoeken en de koperen kaarsenkroon in het midden van de kerk getuigen van een welverzorgde compositie.

 

Vóór de restauratie vond men in de kerk uitsluitend rieten stoelen en een aantal familiebanken. De rode banken die thans het gebouw vullen, zijn voor f 630,-- aangekocht van een gereformeerde kerk in Nijverdal. De eiken bank direct rechts {tegen de zuidmuur) dateert uit de 18e eeuw. De twee bankenblokken tegen de noordmuur vormen met het doophek één geheel; ze hebben een gelijke decoratievorm en zijn in dezelfde kleuren beschilderd. Mogelijk zijn dit de twee banken waarvoor in 1769 een contract werd opgemaakt: "volgens welken wij onderschreve met toestemming der kerkmeesteren in de kerk van 't Wout gezet hebbende ieder voor ons zelve een dubbelde bank , beloovende daarvan aan de kerk jaarlijks te zullen betaalen {elk voor de zijne) een zomma van drie gulden " De ondertekenaars waren Gabriël Jacobsz. van de Kooij en Pieter Arentsz. Dijkxhoorn.

Lees meer...

 

Zeer opvallend is het gemarmerde gedenkteken met het opschrift:
"J. Dirckz. Houwaert, Anno 1656" en "Proverbia 6. Vs. 16"
(N.B. het bijbelboek Spreuken, hoofdstuk VI, de verzen 16-19).
Tussen de genoemde doop- en familienaam bevindt zich een wapen: gevierendeeld, 1 en 4 op zilver met een in perspectief getekende gouden visbun; 2 en 3 in blauween gouden Sint Andrieskruis vergezeld van vier zilveren klaverbladen; over de snijlijn heen loopt een rode dwarsbalk beladen met drie gouden zespuntige sterren. Boven dit wapenschild bevindt zich een blauw-groene vissekop met rode bek en tanden, waaruit een opgeheven

Lees meer...

 

Boven de preekstoel ziet men een groot bord met de volledige tekst van de "Wetgeving des Heeren". Het hangt er "ter stichting en vermaning" van de gemeente. De geboden zijn in een prachtig handschrift neergeschreven op twee rood-bruine "tafelen" binnen een blauwe omlijsting. Dit geheel wordt bekroond door een sierlijk ornament, met als opvallende kenmerken: enige fraai geschilderde vruchten en bladeren, en een rond silhouet met de zinspreuk: "Het Woudt brande in de liefde Gods altijd. 1599." Binnen deze tekst staat in een lichtkrans "Jahweh", de Hebreeuwse naam van God. De half duistere voorstelling daaronder bevat enkele wolkpartijen, een boom {rechts) en een waterstroom {midden).

Lees meer...

 

De zeshoekige preekstoel is een zeer gaaf meubelstuk uit 1601.
Op de hoeken bevinden zich zuilen met gebeeldhouwde kapitelen; op de panelen ziet men ruitvormen, die extra zijn benadrukt door een beschildering in goud met zwarte, als schaduw bedoelde, randjes. In dezelfde techniek zijn ook het jaartal 1601 en twee paar initialen aangebracht. Op het centrale paneel staan aan weerszijden van een passer de letters S.R.; op het paneel rechts daarvan herkent men de letters C. L. Waarschijnlijk duiden ze op de namen van respectievelijk de schrijnwerker/ontwerper en de uitvoerende timmerman. Tijdens de laatste restauratie werd de kansel van een dofbruine vernislaag ontdaan, waarbij deze goed geconserveerde gegevens te

Lees meer...

 

De hervormde gemeente 't Woudt bezit twee zilveren bekers en twee zilveren broodschotels, waarop het alliantiewapen van Van Hogendorp-Beck staat gegraveerd. Margaretha Catharina Beck kocht in 1724 uit de grafelijkheidsdomeinen de ambachten Hof van Delft, Vrijenban, Wout- en Woutharnasch. Vrijwel zeker is zij het geweest die dit kostbare serviesgoed aan de kerk heeft geschonken, in de periode dat zij ambachtsvrouwe van 't Woudt was. Dit moet vóór 1738 zijn gebeurd, het jaar dat zij kwam te overlijden. Daarna verkocht haar echtgenoot Gijsbert van Hogendorp de genoemde heerlijkheden aan de stad Delft. Catharina en Gijsbert hadden hun zomerverblijf op de buitenplaats Sion, ten noorden van Den Hoorn. Over de herkomst van de tinnen schenkkan en de twee tinnen offerkannen is niets bekend. Op de onderkant van een derde zilveren broodschotel staat: "Geschenk van de

Lees meer...

 

's Winters wordt de kerk verwarmd door middel van een volautomatische oliestookinstallatie. De ketel bevindt zich in een betonnen kelder vóór de preekstoel. Via drie roosters, één in de noordoosthoek van de kerk en twee voor het doophek, wordt de luchtcirculatie geregeld. Deze wijze van verwarming bestaat sinds de restauratie van de kerk. Tot de laatste aantekeningen in het " Actenboek van Kerkvoogden en Notabelen ( 1854-1909) " behoren enige opmerkingen over het oude verwarmingssysteem: "De met testen verwarmde stoven voldoen bij strenge koude maar matig Alle broeders spreken zich uit voor een meer doelmatige kerkverwarming." Het bleef niet bij deze instemmende verklaring, want "Den 10den januari 1909 verwarmde een Salamander kachel voor de eerste maal, op zeer bevredigde wijze het anders bij winterdag zoo koude kerkgebouw! " notuleerde de scriba blijkbaar met

Lees meer...

 

Gedurende drie eeuwen werd de samenzang in de kerk van 't Woudt door een voorzanger geleid. Het was altijd één van de vaste taken van de schoolmeester. In januari 1891 wordt in het genoemde " Actenboek" voor het eerst iets vernomen over een kerkorgel. De predikant blijkt de voornaamste pleitbezorger te zijn. Hij stelde voor het traktement van de voorzanger in het vervolg te besteden voor de organist. Men benoemde een commissie voor de aankoop en de plaatsing van het orgel, dat al in september 1891 in gebruik kon worden genomen. Dit eerste orgel -een zg. harmonium -heeft bijna een halve eeuw dienst gedaan. Van 1938 tot 1969 bezat de kerk een 4 registers tellend pijporgeltje. Op 29 oktober 1970 werd het huidige mechanische orgel officieel in gebruik genomen. Het is gebouwd door de firma De Koff te Utrecht. De dispositie bestaat uit 9 stemmen, verdeeld over 2 klavieren en een vrij pedaal:

Lees meer...

 

In een Haarlems' handschrift van de familie Van der Burch wordt verteld dat er in het glas-in-lood van een "sekere Gappelle" (de consistoriekamer?) van de Woudtse kerk drie figuren stonden afgebeeld "welckers cleedinge ende gestaltenisse nyet anders mede en brengen, dan dat die geweest syn van ende uyt het geslachte (Van der Burch), daer de voors. wapenen (familiewapens), daer onder die staen, toebehoorich syn". De kapel, die vermoedelijk dienst deed als doopkapel, werd in de geuzentijd vernield.
Tijdens de laatste restauratie heeft men het gebouwtje weer opgebouwd en ingericht als kerkeraadskamer.

Lees meer...

 

De witte trap langs de torenwand leidt naar een klein deurtje, dat toegang verleent tot de torenkamer waar het uurwerk staat. Een naamplaatje onthult dat dit uurwerk in 1913 door Adriana de Jong aan de kerk werd geschonken. Het is thans niet meer in gebruik, omdat de torenklok sinds 1980 elektrisch wordt aangedreven. Het oorspronkelijke 17e eeuwse uurwerk heeft nog jaren in de torenkamer gestaan, maar is bij de laatste restauratie helaas verdwenen. Als men verder in de toren omhoog gaat, komt men via een luik bij de bronzen lui-klok, tevens slagklok van het uurwerk, die in gotische minuskels als opschrift heeft:

Lees meer...

 
Meer artikelen...